ظرفیت آسانسور مشخص میکند یک آسانسور حداکثر چه مقدار بار را میتواند در شرایط مجاز حمل کند. این ظرفیت معمولاً بر حسب کیلوگرم و تعداد نفر روی پلاک داخل کابین درج میشود. برای مثال، آسانسور ۴ نفره معمولاً ظرفیت اسمی ۳۰۰ یا ۳۲۰ کیلوگرم، آسانسور ۶ نفره ظرفیت ۴۵۰ کیلوگرم و آسانسور ۸ نفره ظرفیت ۶۰۰ یا ۶۳۰ کیلوگرم دارد. اما اگر بخواهیم ظرفیت یک آسانسور را از روی ابعاد کابین محاسبه کنیم، باید به مساحت مفید کابین و محدودیتهای استاندارد نیز توجه داشته باشیم؛ زیرا بزرگتر بودن کابین بهتنهایی به معنی مجاز بودن حمل وزن بیشتر نیست.
در این راهنما از آرمان مانگ، جدول ظرفیت آسانسور از ۲ تا ۲۰ نفر، فرمول تبدیل تعداد نفر به کیلوگرم و نحوه محاسبه ظرفیت بر اساس طول و عرض کابین را بررسی میکنیم. همچنین با استفاده از ابزار محاسبه آنلاین ظرفیت کابین آسانسور میتوانید اطلاعات اولیه موردنیاز برای انتخاب یا طراحی کابین را به دست آورید.
جدول ظرفیت آسانسور بر اساس تعداد نفرات و وزن مجاز
یکی از متداولترین سوالات هنگام انتخاب آسانسور این است که آسانسور ۴، ۵، ۶ یا ۸ نفره چند کیلوگرم وزن را جابهجا میکند. در محاسبات متداول استاندارد، وزن هر نفر برای تعیین تعداد مسافران ۷۵ کیلوگرم در نظر گرفته میشود. البته ظرفیتهای اسمی تجهیزات لزوماً دقیقاً مضربی از ۷۵ نیستند و ممکن است برای یک تعداد مشخص مسافر، چند ظرفیت وزنی رایج وجود داشته باشد.
جدول زیر ظرفیتهای متداول آسانسور مسافربر را نشان میدهد:
| تعداد نفرات | ظرفیت اسمی رایج (کیلوگرم) | حداکثر مساحت مجاز کابین در EN 81-20 |
|---|---|---|
| ۲ نفره | ۱۸۰ | ۰٫۵۸ مترمربع |
| ۳ نفره | ۲۲۵ | ۰٫۷۰ مترمربع |
| ۴ نفره | ۳۰۰ یا ۳۲۰ | ۰٫۹۰ مترمربع برای ۳۰۰ کیلوگرم |
| ۵ نفره | ۳۷۵ یا ۴۰۰ | ۱٫۱۰ تا ۱٫۱۷ مترمربع |
| ۶ نفره | ۴۵۰ | ۱٫۳۰ مترمربع |
| ۷ نفره | ۵۲۵ | ۱٫۴۵ مترمربع |
| ۸ نفره | ۶۰۰ یا ۶۳۰ | ۱٫۶۰ تا ۱٫۶۶ مترمربع |
| ۹ نفره | ۶۷۵ | ۱٫۷۵ مترمربع |
| ۱۰ نفره | ۷۵۰ یا ۸۰۰ | ۱٫۹۰ تا ۲٫۰۰ مترمربع |
| ۱۱ نفره | ۸۲۵ | ۲٫۰۵ مترمربع |
| ۱۲ نفره | ۹۰۰ | ۲٫۲۰ مترمربع |
| ۱۳ نفره | ۹۷۵ یا ۱۰۰۰ | ۲٫۳۵ تا ۲٫۴۰ مترمربع |
| ۱۴ نفره | ۱۰۵۰ | ۲٫۵۰ مترمربع |
| ۱۵ نفره | ۱۱۲۵ | ۲٫۶۵ مترمربع |
| ۱۶ نفره | ۱۲۰۰ | ۲٫۸۰ مترمربع |
| ۱۷ نفره | ۱۲۷۵ | ۲٫۹۵ مترمربع |
| ۱۸ نفره | ۱۳۵۰ | ۳٫۱۰ مترمربع |
| ۲۰ نفره | ۱۵۰۰ | ۳٫۴۰ مترمربع |
نکته: اعداد مساحت، حداکثر مساحت مجاز متناظر با بار نامی در جدول ۶ استاندارد EN 81-20 هستند، نه حداقل مساحت لازم برای جاگیری راحت مسافران. برای ظرفیتهای میانی مانند ۳۲۰ کیلوگرم باید از درونیابی و ضوابط استاندارد استفاده شود. این جدول مخصوص بررسی اولیه آسانسورهای مسافربر متعارف است و جایگزین محاسبات نهایی طراحی یا پلاک ظرفیت دستگاه نمیشود.
محاسبه آنلاین ظرفیت کابین آسانسور بر اساس ابعاد
اگر عرض و عمق داخلی کابین را میدانید، میتوانید مساحت تقریبی آن را محاسبه کنید و بررسی کنید برای این ابعاد، چه بار نامیای از نظر محدودیت حداکثر مساحت کابین باید در نظر گرفته شود. به عنوان مثال، اگر عرض مفید کابین ۱۱۰ سانتیمتر و عمق مفید آن ۱۲۰ سانتیمتر باشد، مساحت مستطیلی کابین ۱٫۳۲ مترمربع خواهد بود.
ابزار بالا برای برآورد اولیه در مرحله طراحی است. تعیین ظرفیت مجاز یک آسانسور موجود فقط با اندازهگیری طول و عرض امکانپذیر نیست و باید ظرفیت درجشده روی پلاک، مشخصات فنی تجهیزات، مساحت قابلدسترسی، تأییدیهها و استانداردهای مربوط بررسی شود.
فرمول محاسبه ظرفیت کابین آسانسور چیست؟
برای محاسبه ظرفیت آسانسور باید دو موضوع را از یکدیگر جدا کنیم: ظرفیت وزنی که به بار اسمی قابلحمل مربوط است و مساحت مفید کابین که ابعاد فضای قابلاستفاده را نشان میدهد. این دو کمیت با یکدیگر ارتباط دارند، اما قابلجایگزینی نیستند.
فرمول محاسبه ظرفیت آسانسور بر اساس تعداد نفرات
در محاسبه متداول تعداد مسافران، برای هر نفر ۷۵ کیلوگرم در نظر گرفته میشود. بنابراین برای به دست آوردن حداقل ظرفیت وزنی موردنیاز بر اساس تعداد نفرات میتوان از رابطه زیر استفاده کرد:
بار موردنیاز (کیلوگرم) = تعداد نفرات × ۷۵
برای مثال، یک آسانسور ۶ نفره بر اساس این رابطه به ظرفیت وزنی حداقل ۴۵۰ کیلوگرم نیاز دارد. برای آسانسور ۴ نفره نیز حاصل محاسبه ۳۰۰ کیلوگرم است و برای ۸ نفر، ۶۰۰ کیلوگرم به دست میآید. بااینحال، انتخاب ظرفیت نهایی باید با ردههای بار نامی تجهیزات و محدودیتهای استاندارد هماهنگ باشد.
برای محاسبه تعداد نفرات از روی ظرفیت وزنی، میتوان بار نامی را بر ۷۵ تقسیم و حاصل را به پایین گرد کرد. برای مثال، ظرفیت ۶۳۰ کیلوگرم از نظر محاسبه وزنی معادل ۸ نفر است. این عدد فقط زمانی قابلاستفاده است که سایر شرایط استاندارد، از جمله مساحت لازم برای تعداد مسافر نیز رعایت شده باشد.
فرمول محاسبه مساحت کابین آسانسور
اگر کف کابین مستطیلی باشد، مساحت هندسی آن از ضرب عرض در عمق به دست میآید:
مساحت کابین (مترمربع) = عرض داخلی (متر) × عمق داخلی (متر)
در صورتی که اندازهها را بر حسب سانتیمتر داشته باشید، فرمول به شکل زیر است:
مساحت کابین (مترمربع) = (عرض به سانتیمتر × عمق به سانتیمتر) ÷ ۱۰٬۰۰۰
برای مثال، کابینی با عرض ۱۰۰ و عمق ۱۲۰ سانتیمتر، مساحت هندسی ۱٫۲۰ مترمربع دارد. مطابق جدول حداکثر مساحت EN 81-20، این مقدار از حداکثر مساحت مجاز ظرفیت ۴۰۰ کیلوگرم یعنی ۱٫۱۷ مترمربع بیشتر است و در میان ردههای جدول، ظرفیت ۴۵۰ کیلوگرم با حداکثر مساحت ۱٫۳۰ مترمربع نخستین ردهای است که از نظر این محدودیت میتواند بررسی شود.
البته در محاسبات استاندارد، جزئیات فضای ورودی، فرورفتگیها و قسمتهای قابلدسترسی نیز اهمیت دارند؛ بنابراین ممکن است مساحت استاندارد قابلمحاسبه با حاصل ضرب ساده دو اندازه متفاوت باشد.
آیا ابعاد کابین آسانسور با ظرفیت آن ارتباط دارد؟
بله. مساحت مفید کابین یکی از عوامل مهم در تعیین ظرفیت آسانسور است. در استاندارد EN 81-20 برای جلوگیری از اضافهبار ناشی از حضور افراد بیش از ظرفیت مجاز، بین بار نامی آسانسور و حداکثر مساحت قابلدسترسی کابین رابطه مشخصی تعریف شده است. به همین دلیل، نمیتوان برای یک آسانسور با بار نامی پایین، کابینی با هر مساحتی در نظر گرفت.
برای درک بهتر، فرض کنید دو کابین از نظر ظاهری اندازه یکسانی دارند، اما یکی برای ظرفیت ۴۵۰ کیلوگرم و دیگری برای ۶۳۰ کیلوگرم طراحی شده است. یکسان بودن ابعاد آنها لزوماً به معنی یکسان بودن ظرفیت مجاز نیست؛ زیرا موتور، سیستم تعلیق، ترمزها، سازه کابین و سایر تجهیزات باید متناسب با بار نامی طراحی و تأیید شده باشند.
از طرف دیگر، کابین ۶۳۰ کیلوگرمی الزاماً نباید دقیقاً ۱٫۶۶ مترمربع مساحت داشته باشد؛ این عدد حداکثر مساحت قابلدسترسی متناظر با آن بار نامی در جدول استاندارد است. کابینی با مساحت کمتر نیز ممکن است برای همین بار نامی طراحی شود، مشروط بر اینکه الزامات تعداد مسافران، دسترسی و سایر ضوابط برقرار باشند.
ظرفیت آسانسور ۴ نفره چند کیلوگرم است؟
آسانسور ۴ نفره معمولاً با بار نامی ۳۰۰ یا ۳۲۰ کیلوگرم شناخته میشود. محاسبه ساده بر اساس ۷۵ کیلوگرم برای هر نفر، عدد ۳۰۰ کیلوگرم را نشان میدهد. در جدول EN 81-20، حداکثر مساحت قابلدسترسی برای بار نامی ۳۰۰ کیلوگرم معادل ۰٫۹۰ مترمربع است.
این موضوع به آن معنی نیست که هر کابین با مساحت ۰٫۹۰ مترمربع لزوماً ظرفیت ۴ نفر دارد؛ زیرا در آسانسور موجود، ظرفیت تأییدشده دستگاه ملاک است. همچنین هنگام طراحی باید فضای واقعی کابین، نحوه بازشدن در و الزامات ایمنی مورد بررسی قرار گیرد.
ظرفیت آسانسور ۵ نفره چند کیلوگرم است؟
برای ۵ نفر، حاصل ضرب تعداد مسافران در ۷۵ برابر ۳۷۵ کیلوگرم است. آسانسورهای ۵ نفره ممکن است با بار نامی ۳۷۵ یا ۴۰۰ کیلوگرم طراحی شوند. حداکثر مساحت متناظر با ظرفیت ۳۷۵ کیلوگرم در جدول استاندارد ۱٫۱۰ مترمربع و برای ظرفیت ۴۰۰ کیلوگرم ۱٫۱۷ مترمربع است.
در انتخاب آسانسور ۵ نفره، محدودیت فضای چاه و ابعاد کابین میتواند بر طراحی نهایی تأثیر بگذارد. برای بررسی شرایط نصب در ساختمان میتوانید مقاله فضای موردنیاز برای نصب آسانسور را مطالعه کنید.
ظرفیت آسانسور ۶ نفره چند کیلوگرم است؟
ظرفیت اسمی متداول آسانسور ۶ نفره ۴۵۰ کیلوگرم است. بر اساس جدول EN 81-20، حداکثر مساحت مجاز قابلدسترسی برای این ظرفیت ۱٫۳۰ مترمربع است. برای نمونه، کابینی با ابعاد داخلی ۱۰۰ در ۱۲۰ سانتیمتر، مساحت مستطیلی ۱٫۲۰ مترمربع دارد که از سقف مساحت این رده کمتر است.
بااینحال، برای تأیید طرح باید الزامات حداقل فضای لازم برای تعداد مسافران و سایر مشخصات فنی نیز بررسی شوند. بنابراین تنها با دانستن ابعاد چاه یا عرض در نمیتوان درباره امکان نصب آسانسور ۶ نفره تصمیم قطعی گرفت.
ظرفیت آسانسور ۸ نفره چند کیلوگرم است؟
آسانسور ۸ نفره در ظرفیتهای اسمی ۶۰۰ و ۶۳۰ کیلوگرم دیده میشود. برای ظرفیت ۶۰۰ کیلوگرم، حداکثر مساحت مطابق جدول استاندارد ۱٫۶۰ مترمربع و برای ۶۳۰ کیلوگرم ۱٫۶۶ مترمربع است. این ظرفیتها برای ساختمانهایی که به جابهجایی تعداد بیشتری از مسافران نیاز دارند، قابل بررسی هستند.
انتخاب آسانسور ۸ نفره فقط به تعداد طبقات وابسته نیست. جمعیت ساختمان، تعداد واحدها، ترافیک رفتوآمد، ابعاد چاه و الزامات دسترسی از عوامل مهم طراحی محسوب میشوند.
ظرفیت آسانسور ۱۰ نفره چند کیلوگرم است؟
آسانسور ۱۰ نفره با ظرفیت اسمی ۷۵۰ یا ۸۰۰ کیلوگرم قابل طراحی است. حداکثر مساحت مربوط به ظرفیت ۷۵۰ کیلوگرم، ۱٫۹۰ مترمربع و برای ظرفیت ۸۰۰ کیلوگرم، ۲٫۰۰ مترمربع است. این مدلها در پروژههایی که تعداد مسافران یا نیاز به فضای کابین بیشتر است، کاربرد دارند؛ اما تعیین ابعاد، عرض در و قابلیت دسترسی باید بهصورت یکپارچه انجام شود.
چگونه از روی ابعاد کابین، ظرفیت مناسب را پیدا کنیم؟
فرض کنید عرض داخلی کابین ۱۱۰ سانتیمتر و عمق داخلی آن ۱۲۰ سانتیمتر است. ابتدا مساحت هندسی کف را محاسبه میکنیم که برابر با ۱٫۳۲ مترمربع است. در مرحله بعد، این عدد را با جدول حداکثر مساحت استاندارد مقایسه میکنیم. چون حداکثر مساحت ظرفیت ۴۵۰ کیلوگرم ۱٫۳۰ مترمربع است، این مساحت از سقف مجاز آن بیشتر خواهد بود. در جدول، رده ۵۲۵ کیلوگرم با حداکثر مساحت ۱٫۴۵ مترمربع نخستین ردهای است که از این نظر قابل بررسی است.
بنابراین برای چنین کابینی، ۵۲۵ کیلوگرم یک گزینه اولیه از منظر محدودیت مساحت محسوب میشود، نه ظرفیت قطعی یا تأییدشده. اگر ابعاد اندازهگیریشده شامل قسمتهایی نباشد که باید طبق استاندارد در مساحت قابلدسترسی محاسبه شوند، نتیجه ممکن است تغییر کند. همچنین در یک آسانسور نصبشده، مساحت بیشتر هیچ مجوزی برای افزایش بار قابلحمل نسبت به پلاک دستگاه ایجاد نمیکند.
تفاوت ظرفیت اسمی و ظرفیت جابهجایی آسانسور چیست؟
ظرفیت اسمی یا Rated Load نشان میدهد یک دستگاه آسانسور برای حمل چه مقدار بار بر حسب کیلوگرم طراحی و تأیید شده است. در مقابل، ظرفیت جابهجایی یا Handling Capacity در تحلیل ترافیک ساختمان بیان میکند مجموعه آسانسورها در یک بازه زمانی مشخص قادر به جابهجایی چه تعداد از کاربران هستند.
برای مثال، یک آسانسور ۸ نفره ممکن است ظرفیت اسمی ۶۳۰ کیلوگرم داشته باشد، اما تعداد افرادی که در یک بازه پنجدقیقهای جابهجا میکند به سرعت، تعداد توقفها، زمان باز و بستهشدن درها و الگوی ترافیک وابسته است. بنابراین انتخاب ظرفیت مناسب ساختمان به دو بررسی مجزا نیاز دارد: تأیید ظرفیت ایمن هر کابین و تحلیل میزان تردد ساختمان.
آیا میتوان ظرفیت آسانسور را افزایش داد؟
افزایش ظرفیت مجاز یک آسانسور موجود تنها با تعویض پلاک یا تغییر تنظیمات سنسور اضافهبار امکانپذیر نیست. چنین تغییری ممکن است به بازطراحی و ارزیابی مجدد سیستم محرکه، تجهیزات تعلیق، ترمز، کابین، سازه و تجهیزات ایمنی نیاز داشته باشد. علاوه بر آن، ابعاد چاه و مساحت قابلدسترسی کابین باید با بار نامی جدید سازگار باشند.
اگر آسانسور فعلی ساختمان ظرفیت کافی ندارد، بهتر است ابتدا مشخصات فنی و شرایط بهرهبرداری آن توسط شرکت متخصص بررسی شود. گاهی بهبود عملکرد درها، تنظیمات مناسب یا نوسازی تجهیزات میتواند به بهبود سرویسدهی کمک کند، بدون آنکه لزوماً ظرفیت اسمی دستگاه تغییر کند.
جمعبندی
محاسبه ظرفیت آسانسور از نظر تعداد نفرات با مبنای ۷۵ کیلوگرم برای هر مسافر آغاز میشود، اما انتخاب ظرفیت مناسب کابین فقط به این فرمول محدود نیست. مساحت مفید کابین، محدودیتهای استاندارد، تجهیزات مکانیکی و برقی و شرایط استفاده از ساختمان باید با یکدیگر هماهنگ باشند. جدول ظرفیت آسانسور و ابزار محاسبه آنلاین این صفحه میتوانند برای برآورد اولیه در مرحله طراحی مفید باشند، اما تعیین ظرفیت نهایی باید بر اساس نقشههای فنی، استانداردهای لازم و تأیید متخصص انجام شود. شرکت آرمان مانگ با ارائه خدمات طراحی، مشاوره و نصب آسانسور میتواند در بررسی ظرفیت مناسب برای پروژههای مسکونی، تجاری و صنعتی به کارفرمایان کمک کند.
منابع فنی
- استاندارد EN 81-20، بخش 5.4.2، رابطه بار نامی، مساحت قابلدسترسی کابین و تعداد مسافران.
- مقاله فنی Rated Load and Maximum Available Car Area منتشرشده در Elevator World.
- استاندارد ملی ایران ISIRI 6303-1، الزامات ایمنی آسانسورهای برقی و رابطه ظرفیت و مساحت کابین.
سوالات متداول درباره ظرفیت آسانسور
ظرفیت اسمی متداول آسانسور ۴ نفره ۳۰۰ یا ۳۲۰ کیلوگرم است. ملاک استفاده از آسانسور نصبشده، ظرفیت درجشده روی پلاک آن است.
آسانسور ۶ نفره معمولاً ظرفیت اسمی ۴۵۰ کیلوگرم دارد. مجموع وزن مسافران و بار همراه آنها نباید از ظرفیت مجاز درجشده روی پلاک بیشتر شود.
مساحت کابین برای بررسی امکان طراحی یک ظرفیت مشخص اهمیت دارد، اما بهتنهایی تعداد نفرات مجاز یک آسانسور نصبشده را مشخص نمیکند. برای تعیین ظرفیت باید بار نامی، جدولهای استاندارد و مشخصات فنی دستگاه بررسی شوند.
مساحت مستطیلی این کابین ۱٫۴۴ مترمربع است. بر اساس جدول حداکثر مساحت EN 81-20، ظرفیت ۵۲۵ کیلوگرم با سقف ۱٫۴۵ مترمربع نخستین رده بار نامی قابل بررسی از نظر این محدودیت است. این نتیجه به معنی تأیید قطعی کابین ۷ نفره نیست.
ظرفیت اسمی متداول آسانسور ۸ نفره ۶۰۰ یا ۶۳۰ کیلوگرم است. در هر دستگاه باید از مقدار درجشده روی پلاک ظرفیت پیروی شود.
در محاسبه رایج تعداد مسافران مطابق استاندارد EN 81-20، وزن مبنای هر نفر ۷۵ کیلوگرم است. این عدد یک مبنای طراحی است و به معنای محدودیت وزن هر فرد بهصورت جداگانه نیست.
خیر. تعداد افراد مجاز نیز باید مطابق پلاک و الزامات دستگاه رعایت شود. کمتر بودن مجموع وزن افراد، مجوز عبور از تعداد مسافران درجشده روی پلاک نیست.
خیر. ظرفیت اسمی آسانسور بار مجاز قابلحمل را نشان میدهد؛ در حالی که انتخاب موتور به عواملی مانند بار نامی، سرعت، سیستم تعلیق، راندمان و سایر مشخصات طراحی وابسته است.





