سیم بکسل یکی از مهمترین اجزای سیستم تعلیق در آسانسورهای کششی است و وظیفه نگهداری کابین و وزنه تعادل، انتقال نیروی کششی و ایجاد حرکت ایمن و روان آسانسور را بر عهده دارد. بااینحال، همه سیم بکسلها برای یک نوع آسانسور مناسب نیستند و انتخاب محصول باید براساس ظرفیت، سرعت، ارتفاع حرکت، نوع فلکه کشش، نسبت تعلیق و طراحی کلی سیستم انجام شود.
انواع سیم بکسل آسانسور را میتوان براساس کاربرد، ساختار بافت، تعداد رشتهها، نوع مغزی، مقاومت کششی، قطر و جهت تاب دستهبندی کرد. شناخت این تفاوتها کمک میکند سیم بکسلی انتخاب شود که علاوه بر تحمل بار، با فلکه کشش و شرایط کاری آسانسور نیز سازگار باشد.
سیم بکسل آسانسور چیست؟
سیم بکسل آسانسور یا Elevator Wire Rope نوعی طناب فولادی انعطافپذیر است که از تابیدهشدن تعداد زیادی مفتول فولادی و تشکیل چند رشته در اطراف یک مغزی مرکزی ساخته میشود.
در آسانسور کششی، سیم بکسل از روی فلکه کشش موتور عبور میکند و کابین را به وزنه تعادل متصل نگه میدارد. چرخش فلکه و اصطکاک میان شیار فلکه و سیم بکسل، نیروی لازم برای حرکت کابین را فراهم میکند.
یک سیم بکسل آسانسوری معمولاً از سه قسمت اصلی تشکیل شده است:
- مفتول: کوچکترین جزء سیم بکسل که معمولاً از فولاد پرکربن ساخته میشود.
- رشته یا استرند: مجموعهای از مفتولهای تابیدهشده به دور یک مفتول مرکزی.
- مغزی: بخش مرکزی سیم بکسل که رشتهها در اطراف آن قرار میگیرند و ممکن است الیافی یا فولادی باشد.
کیفیت هر سه بخش بر میزان انعطاف، مقاومت کششی، سایش، افزایش طول و عمر مفید سیم بکسل تأثیر مستقیم دارد.
انواع سیم بکسل آسانسور از نظر کاربرد
یکی از دقیقترین روشهای دستهبندی سیم بکسل آسانسور، بررسی وظیفه آن در سیستم آسانسور است.
۱. سیم بکسل کششی یا تعلیق
سیم بکسل کششی که با نامهای Hoist Rope و Suspension Rope نیز شناخته میشود، اصلیترین نوع سیم بکسل مورد استفاده در آسانسور است. این سیم بکسل کابین و وزنه تعادل را نگه میدارد و نیروی موتور را از طریق فلکه کشش منتقل میکند.
سیم بکسل کششی باید ویژگیهای زیر را داشته باشد:
- مقاومت کششی مناسب
- انعطاف کافی برای عبور مکرر از روی فلکه
- تغییر طول کنترلشده
- قطر یکنواخت
- سازگاری با شیار فلکه کشش
- مقاومت مناسب در برابر خستگی خمشی و سایش
این نوع سیم بکسل معمولاً بهصورت ۸ رشته یا ۹ رشته و با مغزی الیافی یا فولادی تولید میشود.
۲. سیم بکسل گاورنر
سیم بکسل گاورنر بخشی از سیستم ایمنی آسانسور است و میان گاورنر و مکانیزم پاراشوت ارتباط برقرار میکند. در صورت افزایش غیرمجاز سرعت کابین، گاورنر از طریق این سیم بکسل مکانیزم ایمنی را فعال میکند.
سیم بکسل گاورنر معمولاً قطر کمتری نسبت به سیم بکسل کششی دارد و انتخاب آن باید کاملاً مطابق مشخصات گاورنر و طراحی آسانسور انجام شود.
از ساختارهای مورد استفاده برای سیم بکسل گاورنر میتوان به نمونههای 6×19، 6×24، 6×25 و برخی ساختارهای 8 رشته اشاره کرد. شرکت KISWIRE نیز ساختارهایی مانند 6×24، 6×Fi(25)، 8×Fi(25)، 8×S(19) و 6×S(19) را برای کاربرد گاورنر معرفی کرده است.
۳. سیم بکسل جبران یا بالانس
در آسانسورهای مرتفع، وزن سیم بکسلهای کششی در طبقات بالا و پایین میتواند تعادل سیستم را تحت تأثیر قرار دهد. در چنین شرایطی از سیم بکسل جبران یا Compensation Rope در پایین کابین و وزنه تعادل استفاده میشود.
وظیفه این سیم بکسل، جبران وزن متغیر سیم بکسلهای کششی و کمک به حرکت متعادلتر آسانسور است. برخی مدلهای DRAKO 180B و DRAKO 200B بهطور اختصاصی برای استفاده بهعنوان سیم بکسل جبران کشیده و مهارشده طراحی شدهاند.
۴. سیم بکسل آسانسورهای سرعت بالا
آسانسورهای مرتفع و پرسرعت به سیم بکسلهایی با مقاومت بیشتر، تغییر طول کمتر و پایداری ابعادی بالاتر نیاز دارند. در این سیستمها معمولاً از سیم بکسلهای تمام فولادی، ۹ رشته، کامپکتشده یا مدلهای ویژه با مغزی تقویتشده استفاده میشود.
انتخاب این نوع سیم بکسل باید با محاسبه دقیق نسبت قطر فلکه به قطر سیم بکسل، سرعت نامی، بار، تعداد خمشها و فشار واردشده بر شیار فلکه انجام شود.
انواع سیم بکسل آسانسور از نظر ساختار
ساختار سیم بکسل نشان میدهد چند رشته در اطراف مغزی قرار گرفته و هر رشته از چه تعداد مفتول تشکیل شده است.
سیم بکسل آسانسور 8×19 سیل
سیم بکسل 8×19 Seale یکی از رایجترین ساختارهای مورد استفاده در آسانسورهای کششی معمولی است. عدد ۸ نشاندهنده تعداد رشتههای خارجی و عدد ۱۹ نشاندهنده تعداد مفتولهای هر رشته است.
در ساختار سیل، مفتولهای لایه بیرونی قطر بیشتری دارند و مقاومت مناسبی در برابر سایش ایجاد میکنند. این ساختار معمولاً انعطاف قابلقبولی دارد و برای بسیاری از آسانسورهای مسکونی و تجاری با سرعت معمولی استفاده میشود.
مدل 8×19S با مغزی الیاف طبیعی، یکی از متداولترین انتخابها برای آسانسورهای کششی عادی به شمار میرود.
سیم بکسل آسانسور 8×19 وارینگتون
در ساختار وارینگتون، مفتولهایی با قطرهای متفاوت بهصورت ترکیبی در یک لایه قرار میگیرند. این آرایش باعث افزایش انعطافپذیری و بهبود توزیع تنش میشود.
سیم بکسل وارینگتون در شرایطی به کار میرود که خستگی خمشی، تعداد دفعات عبور از روی فلکه یا نیاز به انعطاف بیشتر اهمیت داشته باشد.
سیم بکسل 8×25 فیلر
در ساختار Filler Wire، مفتولهای باریکتری میان فضای خالی مفتولهای اصلی قرار میگیرند. این طراحی سطح مقطع فلزی و پایداری رشته را افزایش میدهد و در برخی آسانسورها برای دستیابی به ترکیبی از انعطاف و مقاومت استفاده میشود.
شرکت KISWIRE ساختار 8×Fi(25) را برای کاربردهای کششی، گاورنر و جبران معرفی کرده است.
سیم بکسل 9 رشته
سیم بکسلهای ۹ رشته سطح تماس بیشتری با فلکه ایجاد میکنند و معمولاً انعطاف و حرکت نرمتری نسبت به بعضی ساختارهای ۸ رشته دارند. این سیم بکسلها در آسانسورهای خاص، سیستمهای پرتردد یا پروژههایی که فشار تماس با فلکه باید بهتر توزیع شود، مورد استفاده قرار میگیرند.
مدل PAWO F10 شرکت گوستاو ولف نمونهای از سیم بکسل تمام فولادی با ۹ رشته خارجی است.
سیم بکسل کامپکتشده
در سیم بکسل کامپکت، رشتهها طی فرایند تولید فشرده میشوند تا سطح خارجی صافتر، سطح مقطع فلزی بیشتر و مقاومت سایشی بالاتری ایجاد شود.
مهمترین مزایای سیم بکسل کامپکت عبارتاند از:
- بار شکست بالاتر در قطر مشابه
- مقاومت بهتر در برابر سایش
- کاهش تغییر شکل
- تماس یکنواختتر با شیار فلکه
- پایداری بیشتر در سیستمهای پرفشار
این سیم بکسلها معمولاً برای آسانسورهای خاص، مرتفع یا پرسرعت انتخاب میشوند و نباید بدون بررسی سازگاری فلکه جایگزین سیم بکسل معمولی شوند.
انواع سیم بکسل آسانسور از نظر مغزی
مغزی نقش مهمی در حفظ شکل سیم بکسل، نگهداری رشتهها، انعطافپذیری و ذخیره روانکار دارد.
سیم بکسل آسانسور مغز کنفی یا الیافی
در این نوع سیم بکسل، مغزی از الیاف طبیعی مانند سیزال یا از الیاف مصنوعی ساخته میشود. اصطلاح «مغز کنفی» در بازار معمولاً برای انواع مغزی الیافی به کار میرود.
مزایای مغزی الیافی:
- انعطافپذیری مناسب
- جذب و نگهداری روانکار
- سازگاری با بسیاری از آسانسورهای معمولی
- حرکت نرم روی فلکه
- قیمت اقتصادیتر در مقایسه با برخی مدلهای تمام فولادی
سیم بکسل 8×19S با مغزی الیافی یکی از رایجترین نمونهها برای آسانسورهای کششی معمولی است.
مغزی الیافی مستقیماً باعث افزایش «قدرت کششی» نمیشود؛ بلکه معمولاً انعطاف و توان نگهداری روانکار را افزایش میدهد. مقاومت کششی سیم بکسل مغز فولادی در قطر و ساختار مشابه غالباً بیشتر است.
سیم بکسل آسانسور مغز فولادی
مغزی این سیم بکسل از یک رشته فولادی یا مجموعهای مستقل از سیمها و رشتههای فولادی ساخته میشود. این ساختار با علامتهایی مانند IWRC مشخص میشود.
مزایای مغزی فولادی:
- سطح مقطع فلزی بیشتر
- مقاومت کششی بالاتر
- پایداری بهتر در برابر فشار و لهشدگی
- تغییر طول کمتر در برخی طراحیها
- مناسب برای بار، ارتفاع یا سرعت بیشتر
در مقابل، سیم بکسل مغز فولادی معمولاً انعطاف کمتری نسبت به نمونه الیافی دارد و ممکن است فشار بیشتری به شیار فلکه وارد کند. بنابراین انتخاب آن باید از ابتدا در طراحی آسانسور پیشبینی شده باشد.
سیم بکسل با مغزی الیافی تقویتشده با فولاد
بعضی سیم بکسلهای پیشرفته از مغزی الیافی تقویتشده با فولاد استفاده میکنند تا مزایای انعطاف مغزی الیافی و استحکام مغزی فولادی را بهصورت همزمان فراهم کنند.
برای مثال، مدل PAWO F3 گوستاو ولف دارای مغزی الیافی تقویتشده با فولاد و مدل PAWO F7 دارای مغزی تقویتشده فولادی است.
تفاوت سیم بکسل مغز کنفی و مغز فولادی آسانسور
| ویژگی | مغزی الیافی | مغزی فولادی |
|---|---|---|
| انعطافپذیری | بیشتر | کمتر |
| مقاومت کششی | معمولی | بیشتر |
| تغییر طول | معمولاً بیشتر | معمولاً کمتر |
| نگهداری روانکار | مناسب | وابسته به طراحی |
| مقاومت در برابر لهشدگی | کمتر | بیشتر |
| کاربرد متداول | آسانسورهای معمولی | آسانسورهای خاص، مرتفع یا پرفشار |
| فشار بر شیار فلکه | معمولاً کمتر | ممکن است بیشتر باشد |
نمیتوان یکی از این دو مدل را در همه پروژهها بهتر دانست. بهترین سیم بکسل مدلی است که با مشخصات موتور، فلکه، ظرفیت، سرعت و نقشه محاسباتی آسانسور سازگار باشد.
انواع سیم بکسل آسانسور از نظر نوع تاب
جهت قرارگیری مفتولها و رشتهها با علامتهایی مانند S و Z مشخص میشود.
تاب راست یا Z
در تاب Z، رشتهها در امتداد کلی از پایین چپ به بالای راست دیده میشوند. این ساختار در بازار با عنوان راستتاب نیز شناخته میشود.
تاب چپ یا S
در تاب S، جهت ظاهری رشتهها برعکس تاب Z است و از پایین راست به بالای چپ امتداد پیدا میکند.
تاب معمولی یا Regular Lay
در تاب معمولی، جهت تاب مفتولهای داخل رشته مخالف جهت تاب رشتهها به دور مغزی است. این ساختار پایداری مناسبی دارد و تمایل کمتری به بازشدن و چرخیدن نشان میدهد.
تاب لنگ یا Lang Lay
در تاب لنگ، جهت تاب مفتولها و رشتهها یکسان است. این نوع تاب میتواند مقاومت سایشی و انعطاف مناسبی ایجاد کند، اما تمایل بیشتری به چرخش و بازشدن دارد و فقط در کاربردهای طراحیشده باید استفاده شود.
نوع و جهت تاب تمام سیم بکسلهای یک مجموعه باید مطابق دستورالعمل سازنده و مشخصات آسانسور باشد.
سایزهای پرکاربرد سیم بکسل آسانسور
قطر سیم بکسل باید مطابق طراحی آسانسور و قطر فلکه کشش انتخاب شود. از سایزهای رایج بازار میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- سیم بکسل آسانسور ۶.۵ میلیمتر
- سیم بکسل آسانسور ۸ میلیمتر
- سیم بکسل آسانسور ۹ میلیمتر
- سیم بکسل آسانسور ۱۰ میلیمتر
- سیم بکسل آسانسور ۱۱ میلیمتر
- سیم بکسل آسانسور ۱۲ میلیمتر
- سیم بکسل آسانسور ۱۳ میلیمتر
در بسیاری از آسانسورهای مسکونی، قطرهای ۸ و ۱۰ میلیمتر کاربرد زیادی دارند؛ اما رایجبودن یک سایز به معنای مناسببودن آن برای همه آسانسورها نیست.
تعویض سیم بکسل ۸ با سیم بکسل ۱۰ یا برعکس، بدون بررسی فلکه و محاسبات فنی مجاز نیست. تغییر قطر میتواند میزان اصطکاک، فشار شیار، شعاع خمش و عملکرد سیستم کشش را تغییر دهد.
برندها و مدلهای واقعی سیم بکسل آسانسور
برای انتخاب برند باید علاوه بر نام سازنده، مدل دقیق، ساختار، قطر، مغزی، گرید مفتول، حداقل نیروی گسیختگی و گواهی محصول نیز بررسی شود.
۱. سیم بکسل آسانسور گوستاو ولف
Gustav Wolf یکی از تولیدکنندگان شناختهشده بینالمللی سیم بکسل آسانسور است و محصولات متعددی برای آسانسورهای معمولی، پرسرعت، گاورنر و فلکههای کوچک تولید میکند.
برخی مدلهای واقعی این شرکت عبارتاند از:
- PAWO F3: سیم بکسل ویژه با مغزی الیافی تقویتشده با فولاد
- PAWO F7: سیم بکسل ویژه با مغزی تقویتشده فولادی
- PAWO F7S: سیم بکسل تمام فولادی با IWRC
- PAWO F10: سیم بکسل تمام فولادی با ۹ رشته خارجی
- PAWO F1: سیم بکسل مخصوص گاورنر سرعت
- PAWO 819W: سیم بکسل ویژه تمام فولادی
- PAWO 836WS: سیم بکسل تمام فولادی ویژه
- F819 S-FC: سیم بکسل آسانسوری با مغزی الیافی
- F819 S-FC-DT: مدل آسانسوری مغزی الیافی با طراحی ویژه
وجود نام گوستاو ولف یا یک خط رنگی روی سیم بکسل بهتنهایی اثباتکننده اصالت نیست. مشخصات قرقره، لیبل، شماره تولید، گواهی سازنده و تطابق اطلاعات کالا باید همزمان بررسی شوند.
۲. سیم بکسل آسانسور KISWIRE
KISWIRE یک تولیدکننده کرهای سیم و سیم بکسل فولادی است که محصولات اختصاصی آسانسور نیز عرضه میکند.
این شرکت برای سیم بکسل کششی ساختارهای زیر را معرفی کرده است:
- 8×S(19)
- 8×Fi(25)
- 6×W(19)
- 6×Fi(25)
همچنین برای کاربردهای گاورنر و جبران، ساختارهای 6×24، 6×37، 8×Fi(25)، 8×S(19) و مدلهای مشابه در سبد محصولات آن دیده میشود.
قطر یکنواخت، کنترل میزان گریس مغزی، افزایش طول محدود، مقاومت خوردگی و کاهش سایش غیرضروری فلکه از ویژگیهایی است که این شرکت برای سیم بکسلهای آسانسوری خود اعلام کرده است.
۳. سیم بکسل آسانسور Usha Martin
Usha Martin از تولیدکنندگان بینالمللی سیم بکسل فولادی است و سیم بکسلهای مخصوص آسانسور را برای حرکت کملرزش و ایمن تولید میکند.
این شرکت بر ویژگیهایی مانند موارد زیر تأکید دارد:
- تلرانس ابعادی دقیق
- حرکت نرم و بدون ضربه
- پیشکشیدگی
- افزایش طول کم
- کنترل کیفی مرحلهای
- مناسببودن برای سیستمهای تعلیق آسانسور
هنگام خرید محصولات این برند باید مشخص شود سیم بکسل عرضهشده واقعاً مدل آسانسوری است؛ زیرا Usha Martin محصولات متعددی برای معدن، جرثقیل، صنایع دریایی و نفت و گاز نیز تولید میکند.
۴. سیم بکسل آسانسور DRAKO و PFEIFER
برند DRAKO در مجموعه محصولات PFEIFER قرار دارد و انواع سیم بکسلهای مخصوص آسانسور را برای تعلیق، کشش و جبران تولید میکند.
برخی نمونههای واقعی این مجموعه عبارتاند از:
- DRAKO 250T: سیم بکسل ۸ رشته با مغزی فولادی
- DRAKO 180B: سیم بکسل مخصوص جبران وزنه
- DRAKO 200B: سیم بکسل مخصوص جبران کشیدهشده
- 8×19S NFC: سیم بکسل ۸ رشته سیل با مغزی الیاف طبیعی
سیم بکسل 8×19S NFC یکی از ساختارهای متداول برای آسانسورهای کششی معمولی است، درحالیکه DRAKO 250T برای شرایط فنی متفاوت و سیستمهای نیازمند مغزی فولادی طراحی شده است.
۵. سیم بکسل آسانسور Brunton Shaw
Brunton Shaw بخشی از گروه Usha Martin است و سیم بکسلهای آسانسوری خود را برای کاربردهایی مانند آسانسورهای کششی، آسانسورهای هیدرولیک سیمبکسلی، گاورنر و سیستم جبران تولید میکند.
براساس اطلاعات سازنده، این محصولات مطابق الزامات استانداردهایی مانند BS EN 12385-5 و ISO 4344 طراحی میشوند.
بهترین سیم بکسل آسانسور کدام است؟
نمیتوان تنها براساس کشور سازنده یا شهرت برند، یک محصول را بهعنوان بهترین سیم بکسل آسانسور معرفی کرد. بهترین انتخاب باید با مشخصات فنی پروژه مطابقت داشته باشد.
هنگام انتخاب سیم بکسل این موارد را بررسی کنید:
- نوع کاربرد؛ کششی، گاورنر یا جبران
- قطر مورد تأیید سازنده آسانسور
- ساختار سیم بکسل
- نوع مغزی
- حداقل نیروی گسیختگی
- گرید یا مقاومت کششی مفتول
- سرعت نامی آسانسور
- ظرفیت کابین
- ارتفاع حرکت
- قطر و نوع شیار فلکه
- نسبت تعلیق مانند 1:1 یا 2:1
- تعداد خمشها و فلکههای هرزگرد
- میزان افزایش طول اولیه
- شرایط محیطی و رطوبت
- اصالت و قابلیت رهگیری محصول
برند معتبر زمانی ارزشمند است که مدل انتخابشده با محاسبات و تجهیزات آسانسور تطابق داشته باشد.
چگونه سیم بکسل آسانسور اصل را تشخیص دهیم؟
تشخیص اصالت فقط با نگاهکردن به رنگ نوار داخلی، میزان گریس یا ظاهر سیم بکسل امکانپذیر نیست. محصولات تقلبی ممکن است از نشانههای ظاهری برندهای معتبر تقلید کنند.
برای کاهش احتمال خرید کالای تقلبی، موارد زیر را کنترل کنید:
- خرید از فروشنده تخصصی و قابلپیگیری
- بررسی لیبل اصلی قرقره
- تطبیق برند، مدل، قطر و متراژ
- بررسی شماره سری ساخت یا بچ تولید
- دریافت گواهی یا Certificate محصول
- تطبیق گواهی با همان قرقره
- بررسی یکنواختی قطر سیم بکسل
- کنترل کیفیت تاب و سطح مفتولها
- بررسی بستهبندی و مشخصات کارخانه
- خودداری از خرید سیم بکسل بدون هویت یا با قیمت غیرعادی
خط سبز در برخی محصولات گوستاو ولف دیده میشود، اما وجود آن بهتنهایی اصالت کالا را ثابت نمیکند.
آیا سیم بکسلهای یک آسانسور باید باهم تعویض شوند؟
در اغلب سیستمهای آسانسوری، سیم بکسلهای کششی بهصورت یک مجموعه کار میکنند و باید طول، قطر، ساختار، میزان کشش و رفتار مکانیکی نزدیک به یکدیگر داشته باشند.
تعویضکردن تنها یک رشته از مجموعه قدیمی میتواند باعث توزیع نامساوی بار شود؛ زیرا سیم بکسل جدید و قدیمی میزان افزایش طول و سختی یکسانی ندارند. به همین دلیل، معمولاً هنگام رسیدن مجموعه به معیار تعویض، همه سیم بکسلهای کششی همزمان و با محصولاتی از یک مدل، قطر و سری تولید جایگزین میشوند.
تصمیم نهایی باید مطابق دستورالعمل سازنده و نظر شرکت دارای صلاحیت نگهداری آسانسور اتخاذ شود.
روغنکاری سیم بکسل آسانسور
سیم بکسل در زمان تولید روانکاری میشود تا اصطکاک داخلی، خوردگی و سایش میان مفتولها کاهش یابد. با گذشت زمان ممکن است بخشی از روانکار از دست برود و نیاز به روانکاری مجدد ایجاد شود.
بااینحال، روغنکاری بیشازحد نیز میتواند باعث کاهش اصطکاک میان سیم بکسل و شیار فلکه، جذب گردوغبار و آلودگی تجهیزات شود.
برای روانکاری باید:
- از روانکار تأییدشده برای سیم بکسل آسانسور استفاده شود.
- سیم بکسل ابتدا از نظر آلودگی و وضعیت سطحی بررسی شود.
- روانکار به مقدار کنترلشده استفاده شود.
- از روغن سوخته، گریس نامناسب یا مواد چسبنده استفاده نشود.
- دستورالعمل سازنده سیم بکسل و موتور رعایت شود.
وجود گریس زیاد روی سطح، الزاماً نشانه کیفیت بالاتر محصول نیست.
عمر مفید سیم بکسل آسانسور چقدر است؟
برای همه سیم بکسلهای آسانسور نمیتوان یک عمر ثابت مانند ۵، ۸ یا ۱۰ سال تعیین کرد. عمر واقعی به عوامل متعددی وابسته است:
- تعداد سفرهای روزانه
- ظرفیت و میزان بارگیری
- سرعت آسانسور
- قطر فلکه
- تعداد خمشها
- تنظیم کشش رشتهها
- کیفیت نصب
- روانکاری
- همراستایی فلکهها
- شرایط محیطی
- کیفیت سیم بکسل
- وضعیت شیار فلکه
حتی یک سیم بکسل نسبتاً جدید نیز ممکن است به دلیل نصب نامناسب، کشش نامساوی یا خرابی شیار فلکه زودتر از موعد فرسوده شود.
نشانههای تعویض سیم بکسل آسانسور
معیارهای کنارگذاری سیم بکسل فقط به سن آن محدود نمیشوند. از مهمترین نشانههای نیاز به بررسی جدی یا تعویض میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- افزایش تعداد مفتولهای شکسته
- کاهش قطر سیم بکسل
- سایش شدید سطحی
- خوردگی و زنگزدگی
- لهشدگی یا تختشدن
- پیچخوردگی و گره
- بازشدن رشتهها
- بیرونزدگی مغزی
- افزایش طول غیرعادی
- تغییر شکل موضعی
- اختلاف کشش میان سیم بکسلها
- آسیب ناشی از شیار نامناسب فلکه
گوستاو ولف نیز شکست مفتولها، سایش و کاهش قطر را از معیارهای اصلی کنارگذاری معرفی میکند و تأکید دارد خوردگی، تغییر شکل و افزایش طول بیشازحد نیز باید در ارزیابی لحاظ شوند.
بازرسی و اعلام زمان تعویض باید توسط سرویسکار یا شرکت دارای صلاحیت انجام شود.
آیا میتوان هر سیم بکسل فولادی را در آسانسور استفاده کرد؟
خیر. سیم بکسل جرثقیل، حفاری، معدن یا کاربردهای دریایی الزاماً برای آسانسور مناسب نیست. سیم بکسل آسانسوری از نظر تلرانس قطر، انعطاف، میزان افزایش طول، نوع روانکار، تماس با فلکه و خستگی خمشی برای سیستم آسانسور طراحی میشود.
استفاده از سیم بکسل صنعتی عمومی بهجای سیم بکسل مخصوص آسانسور میتواند باعث موارد زیر شود:
- سایش سریع شیار فلکه
- کاهش کشش
- حرکت نامتعادل کابین
- افزایش لرزش
- توزیع نامساوی بار
- کاهش عمر سیم بکسل
- ایجاد خطرات ایمنی
نکات مهم نصب سیم بکسل آسانسور
حتی بهترین سیم بکسل نیز در صورت نصب نادرست عملکرد مناسبی نخواهد داشت. در زمان حمل، بازکردن و نصب باید به نکات زیر توجه شود:
- قرقره بهدرستی باز شود و سیم بکسل از کنار کلاف کشیده نشود.
- از پیچخوردن و ایجاد حلقه جلوگیری شود.
- سیم بکسل روی زمین آلوده یا مرطوب قرار نگیرد.
- همه رشتههای مجموعه از یک مدل و ساختار باشند.
- طول رشتهها بهصورت دقیق تنظیم شود.
- کشش سیم بکسلها پس از نصب یکسانسازی شود.
- وضعیت شیار فلکه پیش از نصب محصول جدید بررسی شود.
- سیم بکسل جدید روی فلکه فرسوده بدون ارزیابی نصب نشود.
- اتصالات انتهایی مطابق دستورالعمل فنی اجرا شوند.
- کشش رشتهها پس از دوره اولیه کار دوباره کنترل شود.
جمعبندی
انواع سیم بکسل آسانسور را میتوان براساس کاربرد، ساختار، تعداد رشته، نوع مغزی، قطر و جهت تاب تقسیمبندی کرد. سیم بکسلهای کششی 8×19 سیل با مغزی الیافی برای بسیاری از آسانسورهای معمولی کاربرد دارند، درحالیکه مدلهای مغز فولادی، ۹ رشته، کامپکت یا ویژه برای آسانسورهای مرتفع، پرسرعت یا دارای شرایط کاری سنگین طراحی میشوند.
برندهایی مانند Gustav Wolf، KISWIRE، Usha Martin، DRAKO، PFEIFER و Brunton Shaw محصولات واقعی و تخصصی در حوزه سیم بکسل آسانسور عرضه میکنند. بااینحال، انتخاب برند تنها بخشی از فرایند خرید است و مدل محصول باید با قطر فلکه، ظرفیت، سرعت، ارتفاع و طراحی آسانسور کاملاً مطابقت داشته باشد.
به دلیل نقش مستقیم سیم بکسل در ایمنی، خرید، نصب، بازرسی و تعویض آن باید زیر نظر متخصص آسانسور و براساس مشخصات فنی سیستم انجام شود.
سوالات متداول درباره انواع سیم بکسل آسانسور
سیم بکسل 8×19 سیل با مغزی الیافی یکی از رایجترین ساختارها در آسانسورهای کششی معمولی است. بااینحال، انتخاب نهایی به ظرفیت، سرعت، قطر فلکه و طراحی آسانسور بستگی دارد.
مغزی الیافی انعطافپذیری و توان نگهداری روانکار بیشتری دارد و برای بسیاری از آسانسورهای معمولی مناسب است. مغزی فولادی مقاومت کششی و پایداری بیشتری ایجاد میکند و در بعضی آسانسورهای مرتفع یا پرفشار استفاده میشود. هیچکدام بهصورت مطلق بهتر نیستند.
اعداد ۸ و ۱۰ معمولاً به قطر اسمی سیم بکسل برحسب میلیمتر اشاره میکنند. سیم بکسل ۱۰ میلیمتری ظرفیت و سطح مقطع بیشتری دارد، اما نمیتوان آن را بدون محاسبه جایگزین سیم بکسل ۸ میلیمتری کرد.
گوستاو ولف، KISWIRE، Usha Martin، DRAKO، PFEIFER و Brunton Shaw از برندهای شناختهشده این حوزه هستند. بهترین برند برای هر پروژه، برندی است که مدل سازگار با مشخصات فنی آسانسور و گواهی معتبر ارائه کند.
بررسی خط رنگی بهتنهایی کافی نیست. باید لیبل قرقره، مدل، قطر، شماره تولید، گواهی محصول، بستهبندی و اطلاعات فروشنده بررسی و با یکدیگر تطبیق داده شوند.
عمر ثابتی برای همه سیم بکسلها وجود ندارد. تعداد سفر، بار، سرعت، قطر فلکه، نحوه نصب، کشش رشتهها، روانکاری و شرایط محیطی بر عمر آن اثر میگذارند. تصمیم تعویض باید براساس بازرسی و معیارهای فنی انجام شود.
خیر. سیم بکسل آسانسور باید برای کار روی فلکه کشش، خستگی خمشی مکرر، افزایش طول محدود و تلرانس دقیق قطر طراحی شده باشد. سیم بکسل عمومی جرثقیل ممکن است این ویژگیها را نداشته باشد.
سیم بکسل کششی کابین و وزنه تعادل را نگه میدارد و نیروی حرکت را منتقل میکند. سیم بکسل گاورنر بخشی از سیستم ایمنی است و هنگام افزایش غیرمجاز سرعت، به فعالشدن پاراشوت کمک میکند.
معمولاً توصیه میشود تمام سیم بکسلهای کششی یک مجموعه همزمان تعویض شوند؛ زیرا ترکیب سیم بکسل نو و فرسوده میتواند باعث اختلاف کشش و توزیع نامساوی بار شود.
بله، اما فقط در صورت نیاز و با روانکار سازگار. روغنکاری زیاد یا استفاده از روغن نامناسب میتواند اصطکاک سیم بکسل و فلکه را کاهش دهد و عملکرد آسانسور را مختل کند.
